No open-access location is known for this record yet.
No open-access location is known for this record yet.
De gerotranscendentietheorie van de Zweedse gerontoloog Lars Tornstam stelt dat ouder worden,\nopgevat als existentieel proces dat onlosmakelijk met leven in de tijd verbonden is, gekenmerkt\nwordt door de ontwikkeling van ‘gerotranscendentie’. Gerotranscendentie wordt omschreven als\neen verandering in metaperspectief bij het ouder worden, van een materialistische en\npragmatische naar een meer kosmische en transcendente levens- en wereldvisie, die gewoonlijk\nsamengaat met een toename in welbevinden. De ontwikkeling richting gerotranscendentie doet\nzich voor op drie dimensies: de kosmische dimensie, de dimensie van het zelf, en de dimensie van\nsociale en persoonlijke relaties.\nIn deze scriptie wordt beargumenteerd dat de gerotranscendentietheorie geïnterpreteerd kan\nworden als een theorie die de levensbeschouwelijke ontwikkeling bij het ouder worden centraal\nstelt. Daarmee wordt een nieuw perspectief geïntroduceerd binnen de gerontologie, dat ook voor\nde humanistiek relevant is.\nDoor middel van een literatuurstudie is onderzocht welke bijdrage de gerotranscendentietheorie\nkan leveren aan het interpreteren en doordenken van levensbeschouwelijke\nontwikkelingsprocessen bij het ouder worden. Hierbij is de gerotranscendentietheorie ook in de\ncontext geplaatst van een tweetal ‘algemene’, d.w.z. niet specifiek op ouderen gerichte,\nlevensbeschouwelijke ontwikkelingstheorieën, van Fowler en Oser & Gmünder. Daarnaast is\ngekeken in hoeverre de gerotranscendentietheorie een bijdrage kan leveren aan het hermeneutisch\nkader van (humanistisch) geestelijke verzorging.\nOp basis van het verrichte literatuuronderzoek kunnen de volgende conclusies worden getrokken.\n- Door de opvatting van transcendentie die Tornstam hanteert, die bewust losstaat van\ntraditionele levensbeschouwelijke kaders, biedt de gerotranscendentietheorie waardevolle\nmogelijkheden om levensbeschouwelijke ontwikkeling bij het ouder worden en de rol van\ntranscendentie hierin op nieuwe manieren te doordenken. Hierbij kan potentieel ook beter\nrecht worden gedaan aan de levensbeschouwelijke situatie waarin het posttraditionele\nouder wordende individu zich bevindt.\n- De gerotranscendentietheorie biedt ingangen om het idee van ‘ontwikkeling’ bij het ouder\nworden opener en onbepaalder op te vatten dan in traditionele retrospectieve ‘stadia’-\ntheorieën van (levensbeschouwelijke) ontwikkeling het geval is. Daardoor biedt de theorie\nmogelijkheden tot een gedifferentieerder inzicht in levensbeschouwelijke\nontwikkelingsprocessen bij het ouder worden, dat recht doet aan zowel persoonsgebonden\nals sociale en maatschappelijke beïnvloedende factoren, alsmede aan de zich verdiepende\nuniciteit die eigen is aan ouder worden. Deze verrijking van inzicht in\nlevensbeschouwelijke ontwikkeling bij het ouder worden maakt de theorie waardevol als\naanvulling op het hermeneutisch kader waarmee (humanistisch) geestelijk verzorgers in\nde ouderenzorg de verhalen van hun cliënten interpreteren.\n- Door de paradigmawisseling binnen de gerontologie die Tornstam beoogt biedt de\ngerotranscendentietheorie mogelijkheden tot een nieuw normatief perspectief op (goed)\nouder worden te komen. Hiermee wordt een kritische houding ingenomen ten opzichte\nvan gangbare beeldvorming rond ouder worden, en een alternatief geboden dat potentieel\nbeter recht doet aan de eigen subjectieve ervaring van de ouder wordende mens. De\nemancipatorische en maatschappijkritische inzet die de gerotranscendentietheorie in dit\nopzicht heeft biedt voor (humanistisch) geestelijk verzorgers ook mogelijkheden om\nvanuit de humaniserende inzet die eigen is aan hun werk aandacht te vragen voor\nnieuwe/alternatieve interpretaties van het gedrag en de belevingswereld van ouderen.\nTornstam’s (maatschappij)kritiek biedt bovendien handvatten om na te denken over\nalternatieve inrichtingen van de ouderenzorg.
Loading…
Imported from OpenAlex (CC0) — nothing here is generated.