TÜKETİCİ SÖZLEŞMELERİ KAVRAMI (TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN'UN MADDİ ANLAMDA UYGULANMA ALANI)

Abstract

I-GirişTüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 1 yürürlüğe girmesi, hukukumuz bakımından kendine özgü kuralları olan yeni bir özel hukuk alanının doğmasına yol açmıştır.Kısaca tüketici hukuku ya da tüketicinin korunması hukuku olarak nitelendirebileceğimiz bu alan, yeni hukuki kavram ve kurumlar ile çözümlenmesi gereken pek çok sorunu da beraberinde getirmiştir.Özellikle kavramsal açıdan tüketici hukukuna bakıldığında, her biri kendi içerisinde açıldığa kavuşturulması gereken birer sorun olan, yepyeni kavramlarla karşılaşıldığı görülür.Bu kapsamda tüketici, tüketici sözleşmeleri, tüketici sözleşmeleri bünyesinde yer alan kapıdan satış sözleşmeleri, taksitle satışlar, tüketici kredileri gibi pek çok yeni sözleşme türü ilk aşamada zikredilebilir.Bu çerçevede biz de, hukukumuz açısından son derece önemli bir tüketici hukuku kavramı olan tüketici sözleşmeleri kavramı üzerinde durarak, kavramı, kapsamını ve temel özelliklerini, kavramın TKHK'da düzenleniş şeklini de esas alarak incelemeye çalışacağız.Aynca, tüketici sözleşmeleri denilince, bu kavramla bağlantılı bir sorun olan TKHK'un maddi anlamda uygulanma alanı sorununu da bu kapsamda yer vereceğiz.Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi.' Adı geçen kanun metin içerisinde bundan sonra "TKHK" şeklinde anılacaktır.OZANOGLU Yıl 2001 II-Genel Olarak Tüketici Sözleşmeleri A-Tüketici Sözleşmeleri Kavramının Tanımlanması ve Kapsamının Belirlenmesinde Temel Esaslar Özel hukuk kişilerin birbirleriyle olan ilişkilerini düzenler.Bu bağlamda özel hukuk kuralları ile kişiler arasındaki menfaat uyuşmazlıklarının, adalet, eşitlik, özgürlüğü sağlama gibi evrensel ilkelerden hareket ederek çözümlemesi ve dengelenmesi amaçlanır.Bu nedenle özel hukuk sistemi içerisinde yer alan kurallar, temelde düzenleyici nitelikte olan ve hukuki ilişkinin tarafları arasında hukuki eşitliği esas alan 2 ve bu suretle adaleti sağlamayı amaçlayan kurallardır 3 .Türk Medeni Kanunu ve özellikle Borçlar Kanunu'nda yer alan kurallar, bu nitelikteki kuralların en önemlilerini oluştururlar.Ne var ki, özel hukuk sistemimiz içerisinde bu genel nitelikli özel hukuk kurallarından ayrılan bütünüyle özel nitelik taşıyan düzenlemeler de bulunmaktadır.Bu düzenlemelerden bir kısmında, özellikle, ticaret hukuku kapsamında yer alan düzenlemelerde olduğu gibi açıkça eşit düzeydeki sözleşme tarafları (nitelikli eşitlik), ezcümle tacirler arasındaki ilişkiler esas alınır ki 4 , buna Türk Ticaret Kanunumuz içerisinde çeşitli örnekler göstermek mümkündür"'; diğer bir kısım özel nitelikli düzenlemelerde ise, sözleşmenin " Gerçekten de özel hukuk sistemimiz hukuki ilişkiye katılan herkesin şekli-soyut eşitliği (formal-abstrakter Gleicheit) ilkesinden hareket eder (Dauner-Lieb, Barbara, Verbraucherschutz durch Ausbildung eines Sonderprivatrechts für Verbraucher, Berlin 1983, 54 vd.; vVestermann.Harm Peter, Verbraucherschutz, in: Gutachten und Vorschlage zur Überarbeitung des Schuldrechts, Band III, Köln 1983, 80;aynca bkz.Flume, Werner, Allgemeincr Teil des Bürgerlichen Rechts, Zweiter Band, Das Rechtsgeschaft.Vierte Auflage, Berlin 1992, 10 vd.).Buna göre, tüketim, sermaye koyma ya da tekrar elden çıkarma gibi hukuki işlemin kuruluşunda takip edilen amaçlar, edim-karşı edim arasındaki mübadele ilişkisinde önem taşımazlar.3 Bu konuda bkz.Giger, Hans, Überforderter Konsumentenschutz?, Ein Beitrag zum Schutz des Schwâcheren in: Wirtschaftsfreiheit und Konsumentenschutz, Zürich 1983,19 vd.; Ozanoğlu, Hasan.Tüketicinin Korunması Açısından Taksitle Satım Sözleşmesi,

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 28 citations exist upstream.