NPM en de wedergeboorte van het professionele ideaal

Abstract

De vraag of het nieuw publiek management (NPM) de gedrevenheid van professionele dienstverleners in de publieke sector ondermijnt, is de laatste jaren uitgegroeid tot een breed gedeelde maatschappelijke zorg.In dit artikel wordt deze zorg besproken aan de hand van verschillende inzichten uit de sociologie van professies en professionalisme.Daarmee wordt tevens een inleiding gegeven op de overige bijdragen in dit themanummer van B&M, dat geheel gewijd is aan voornoemde problematiek.Betoogd zal worden dat er verschillende bedenkingen kleven aan de jongste omarming van het professionalisme.Niet voor niets werd het professionele ideaal nog niet eens zo lang geleden als een ideologie ontmaskerd die vooral tot doel had de hegemonie van bepaalde beroepsgroepen en hun werkwijzen te versterken.Empirisch onderzoek naar de effecten van het NPM zou dit ideaal dan ook niet als maatstaf moeten hanteren.Een interessanter perspectief vloeit voort uit de vraag hoe professionals zich in hun denken en doen instellen op de nieuwe prestatiemoraal in de publieke sector en van daaruit werken aan een vernieuwing van de professionele ideologie.Dit perspectief valt te ontlenen aan de politieke filosofie van Michel Foucault.Hierin draait het om de vraag welke bijdragen publieke professionals leveren aan de politiek-bestuurlijke beheersing van het moderne samenleven. InleidingPublieke dienstverlening is een vak apart.De dokter en de leraar, de hulpverlener en de arbeidsbemiddelaar, ze beschikken allen over exclusieve, specialistische kennis die hen onderscheidt van de leek en de beunhaas.Vakbekwaamheid is wat hen drijft, verkoopcijfers en persoonlijk gewin zijn van ondergeschikt belang.Burgers hebben dan ook blind vertrouwen in het oordeelsvermogen van deze professionals.Ze gaan ervan uit dat de dienstverlening ontspringt aan idealisme, bevlogenheid en goede trouw, en gunnen de professional, in ruil daarvoor, maatschappelijk aanzien en handelingsvrijheid.Zo, althans, ziet in vogelvlucht het ideaalbeeld van publieke dienstverlening eruit.Het is een klassiek beeld, mede ontleend aan de sociologie van het professionalisme, zoals die vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw tot bloei kwam (cf Mok 1973).

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 13 citations exist upstream.