Kerstening, staatsvorming en geweld op de Tonga-eilanden

Abstract

KERSTENING, STAATSVORMING EN GEWELD OP DE TONGA-EILANDEN dat zich in de loop van die burgeroorlog en in onderlinge samenhang met het proces van kerstening voltrok.Een der hoofdlieden, Taufa'ahau, zou daarbij een sleutelrol gaan spelen.De westerse avonturiers waar eerdere zendelingen in Tonga mee te maken hadden gekregeri waren inmiddels van de eilanden verdwenen, maar de relaties met de lokale hoofden waren niet minder problematisch dan voorheen.Alvorens op deze empirische kwesties in te gaan, worden hier eerst enkele vooronderstellingen verduidelijkt.Verandering van religie kan mijns inziens niet louter uit religie zelf worden verklaard.Verklaring dient mede te worden gezocht in de sociologica en ideo-logica van de samenleving als geheel.Religie houdt zich immers bezig zowel met vraagstukken van sociale ongelijkheid als met betekenis-geving.Om met het eerste te beginnen: in religie worden verhoudingen van sociale ongelijkheid (tussen seksen, leeftijds-en verwantschapscategorieen, afstammingsgroepen, klassen, et cetera) voorgesteld als van-God of van-de-goden gegeven.Hieruit volgt dat die sociale ongelijkheid voor de gelovigen natuurlijk, onvermijdelijk en vanzelfsprekend is.Voorstellingen van sociale ongelijkheid als zijnde natuurlijk, onvermijdelijk en vanzelfsprekend noem ik asymmetrische ideologic Religie is een belangrijk aspect van de asymmetrische ideologic van een samenleving, maar valt daar overigens niet mee samen.Betekenisgeving, de andere component van religie, is eveneens het domein van de wetenschap.Religieuze kennis impliceert echter een overtuiging van innerlijke zekerheid en waarheid die onafhankelijk van externe maatstaven wordt geacht.Het religieuze machtsbegrip berust op vooronderstellingen die weliswaar in twijfel kunnen worden getrokken, maar niet geelimineerd door scepticisme van buitenaf.Gelovigen worden gekenmerkt door een onwankelbare waarheidspretentie.Persoonlijk zie ik de overgang van 'heidendom' naar Christendom niet als een overgang van dwaling naar waarheid, maar als een transitie van de ene denkwijze en daarmee verbonden machtsverhoudingen naar een andere.Deze laatste opmerkingen zijn ook van belang gezien de dominantie van het christelijke discours in de geschiedschrijving over Tonga.Veel informatie over de oude Tongaanse religie is afkomstig van de eerste zendelingen en missionarissen.Zo gauw zij of anderen over het proces van kerstening spreken of schrijven, gebeurt dat steeds in termen van ongelijkwaardige religies.De oude geloofsvoorstellingen en hun dragers worden in de literatuur ook steevast 'heidens' genoemd, hetgeen in het algemeen duidt op alles wat niet-christelijk, -joods of -islamitisch is.Hieronder zal ik de meer neutrale aanduiding 'traditionalistisch' gebruiken.Uiteraard ontkomt ook dit begrip niet aan morele connotaties, maar het gebruik wordt hier gerechtvaardigd door de historische tegenstelling waarnaar het verwijst.Traditionalisten zijn diegenen die ondanks de snel toenemende christelijke dominantie vast willen houden aan de oude Tongaanse denkwijze en dienovereenkomstige gezags-en machtsverhoudingen.

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 2 citations exist upstream.