Kazak Kültüründe Nevruz ve Nevruzname Bayramı Ritüellerı, Özellikleri

Abstract

Nevruz bayrami, Dogu takvimine gore Yeni Yili karsilama bayramidir. Nevruz bayraminin tarihi ve onemi hakkindaki yazili belgelerin cogu Orta Asirlik Dogu bilginlerinin, Orta Asya’ya gelen arastirmacilarin, seyyahlarin, egitmenlerin ve Alas aydinlarinin calismalarindan ibarettir. Kazaklar arasinda bilinen Nevruz hakkindaki bircok belgeler, sozlu olarak ulasmistir. Omer Hayyam’in katkilariyla olusturulmus takvimden baslayarak Nevruz’un ilk gununu gece ile gunduzun esitlenmesi durumunda kutlama kaliplasmistir. Eski zamanlarda Nevruz’un yilin baslangici olarak kutlanmasi, takvimdeki yanlisliklar sebebiyle yilin her doneminde degismistir. Eski ve orta asirdaki dogu memleketlerinde Nevruz kutlamalari Padisah saraylarina layik guzellik ve ihtisamla kutlanmistir. Kazak Halkinin Nevruz Bayramini kutlama sekli, diger Dogu halklarina nazaran kendine has ozellikler ile farkliliklar icermektedir. Geleneksel Kazak toplumunda Nevruz ayinda yapilan “Nevruzname” adli yeni yili karsilama merasimleri birkac gun surmustur. Oncelikle Kazaklar “Nauriz koje” (Nevruz corbasi) diye adlandirilan, geleneksel anlami olan as pisirirler. Eski donemlerdeki Kazaklar Nevruz bayramini birbirleriyle kucaklasarak gerceklestirilen korisu (gorusme) ritueliyle baslatmislardir. Nevruz bayrami zamaninda korusu (kucaklasarak selamlasma), selt etkizer (genc delikanlilarin kizalara hediyeler vermesi), uyku acar (kizlarin delikanlilara sofra hazirlamasi), bel koterer (buyukler icin yemek hazirlama), ottan sekiru (atesten atlama), К osti alastau (gocu atesle temizlemek), Evliyalarin kabrini ziyaret etmek, tatli su icmek, mogal osak kazuw, Kayirhan’i tasimak, dortgoz sariayak iti oldurmek, cift mum yakmak, kauak sindiru (kabak kirmak) v.b. geleneksel islemler ve rituelleri yerine getirmislerdir.

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 3 citations exist upstream.