No open-access location is known for this record yet.
No open-access location is known for this record yet.
“ Ok ve yay ile yapilan spor ” olarak tanimlanan okculuk, gocebe ve savasci bir yapiya sahip kulturlerde, avcilik, beslenme ve savas sanati olarak onemli bir paya sahip olmustur. Dolayisiyla okculugu bir yasam bicimi olarak benimseyen ve “ Okcu Milletler ” olarak betimlenen Turkler, kendilerine “ Bozok ” ve “ Ucok ” gibi ok ile iliskili isimler vermislerdir. Onlar; ok ile yayi, adalet ve hâkimiyet sembolu kabul etmis, hatta “ yayi hakanlik, oku da hakana baglilik ” seklinde anlamlandirmislardir. Zaten Turklerin, dogum, evlilik ve olum gibi hayatin her alaninda ok-yay kullandiklari ve ok kullanabilmenin, alplik/yigitlik sembolu saydiklari ifade edilmektedir. Bununla birlikte onlarin, guclerini ispatlama yolu olarak “ ok atma yarisi ” duzenledikleri de bilinmektedir. Ayrica Islâm oncesinde yeminlerin de bir davet/cagri araci olan ok-yay uzerine yapilmasi, ok ve okculuga yuklenen dini boyutun ve onemin acik bir gostergesini olusturmaktadir. Islâm’in kabulunden sonra ise okculugun, dini bir motif, meziyet/erdem seklinde tasavvuru on plâna cikmaya baslamistir. Bu tasavvurda; Hz. Muhammed’in hadislerinin etkisi gorulmektedir. “ Bir ok sayesinde uc kisi cennete girer; oku yapan, sunan ve atan… Ok atmayi ogrenen sonra da (sebepsiz yere) terk eden kisi bizden degildir ” seklindeki hadisler, bu orneklerden sadece birkac tanesidir. Hatta Hz. Muhammed’in, okculugu, bir babanin evladina ogretme yukumlugunde oldugunu belirttigi rivayet edilmektedir. Boylece okculuk, Turklerde bir “ sunnet ” algisi olusturmus ve “ ruhsal / tinsel bir disiplin ” olarak degerlendirilmistir. Ayrica “ Ok Meydanlari ”na da kutsiyet atfedilmis ve bu meydanlar, “ cennetten bir parca ” seklinde betimlenmistir. Dolayisiyla Turkler, ok meydanlarina, alkollu ve abdestsiz girmemeye ve ok atarken, kalpten besmeleyle birlikte “ Ya Allah/Hak ” demeye ozen gostermistir. Netice olarak gunumuzde sportif bir faaliyet olan okculuk, Turklerde, Islâm oncesinde de, Islam sonrasinda da bir sanat, spor ve dini bir motif olmakla birlikte meziyet, adalet, guc, kuvvet ve yigitlik sembolu olarak bir yasam sekli olmustur.
Loading…
Imported from OpenAlex (CC0) — nothing here is generated.