Ejder ve Lotus Motifinin Halı Seccadelerdeki İkonografisi

Abstract

Di^î veya ladinî sanatlar başlangıcından beri inanca!bağlı olarak ortaya çıkmaktadır.Paleolitik m ağafa resm indeki kıvrak hatlı m otif ve figürlerden taşkın kalça, kann ve göğüsleri ile p rim itif m ag n a m a te r h e y k e lle rin d e n , M ichâlengelo'nun Vatikan Şistine Kilisesi tavanındaki Adem'in yaratılış freskine kadar her dönemin eseri, sanatçının içinde yaşadığı sosyal çevrenin inancını sergilemektedir.Dinî mimari olsun, |dinî el sanatları olsun hepsinde aynı durum söz kcjnusudur.Budizm'de lotus, Ahdi Atik'de sinagı g Hristiyanlıkta kilise, îslâmiyette yedi kat gök kutsaldır.1 Yani, sanatkârın eser vücuda getiren kişinin ürünü, onun inanç gücü, dinî hassasiyeti ve yeteneği ile orantılıdır.Meydana getirilen nesne ise sanatkârın zihnindeki düşünce ve tahayülün yani görünm eyenin görününe dönüşerek taşa, madene, ahşaba, halıya yani malzemeye aktarılmasıdır.Burada nesnenin ampirik olarak, yani dokunma, görme gibi duyu organları ile algılanması değil, onun bilinmeyen ve görülm eyenin g ö rü n en olarak ortaya çıkmasıdır.Sanatkârın bilme ve görme noktasına ulaşması ise, onun Tanrı'ya kavuşması, O'na erm esi ile mümkün olur.Sanatkâr inanca ve dinin öğretilerine göre hareket ederek Tann'yı ta h a y y ü l e d e r , ç iz e r v e y a y a p a r .Michelangelo'nun yaptığı Davud heykeli, onun Tanrı fikri hakkındaki görüşünü açıklar.İslâm sanatında ise gökyüzü, sonsuzluk, cennet tasavvurları gibi Kur'an'm bize vaaz ettiği şeyler, mimariye bağlı sanatlardan, el sanatlarına kadar ayrı ayrı şekillerde, sembollerde ortaya çıkar.Bu motiflerin ve sem bollerin analizi, İslâmî ikonografık açıklamaları gerektirmektedir.Resim/Picture 1 Konya Sırçalı Mescid'de bulunan ejder ve lotus motifli hah seccâde 103x108 cm.

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 4 citations exist upstream.

Papers that cite the same references — the relational fallback while embeddings are still backfilling.