Türklerde At Kurbanı ve Dede Korkut taki İzleri

Abstract

Bozkir hayatinin vazgecilmezi olan atin, Turk kultur tarihinde mustesna bir yeri vardir. Rakibe karsi ustunluk kurmada kullanilan bir savas araci olmasinin yaninda, gunluk hayatin hemen her noktasinda atin onemli bir yer isgal ettigini gormekteyiz. Gocer evli hayat tarzinda; yuk tasimadan, hem et hem de sut bakimindan, gida teminine kadar en cok tercih edilen hayvan, attir. Bunun yaninda atin, Turk’un hayatinda mistik bir yerinin de oldugu bilinmektedir. Eski Turk inancinin geregi olarak yaraticiya takdim edilen kurbanlarin basinda ati gormekteyiz. Kurban olarak kesilecek atin cinsiyetinden rengine kadar bircok kistas ve rituelin oldugu bilinmektedir. Ayrica olen bir kisinin olu asi olarak da o kisinin atinin kesilmesi ve etinin dagitilmasi oldukca erken donemlerden beri Turkler arasinda surdurulen bir gelenektir. Islamiyet’e gecisten sonra da Turkler icin at kurbanindan ve olu asi olarak dagitilip yenmesinden vazgecmenin pek kolay olmadigi anlasilmaktadir. Atin Turk kultur hayatindaki bu ilginc rolunun izlerine birtakim eski Turk destanlarinda da rastliyoruz. Bunun en belirgin orneklerinden biri olan Dede Korkut Kitabi’ndaki anlatmalarda at, hemen her yonuyle karsimiza cikmaktadir. Incelememizde, Dede Korkut Kitabinda, atin kurban edilmesi ve olu asi olarak dagitilmasi ile ilgili tespitler tarihi veriler isiginda eski Turk inanc ve pratiklerindeki yeriyle karsilastirmali olarak ele alinacaktir

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 5 citations exist upstream.