Hayvancilik, folklor yonunden edebiyatimiza ve inanclarimiza cok seyler kazandirmistir. Sivas halkinin hayvan sevgisi, koc katimi, davar yuzu (saya gezme) gibi bircok adetleri koklestirmistir. Calismada, Sivas Folklorunda davar yuzu ve koc katimi torenlerine ait folklorik bilgilere ulasilarak unutulmaya yuz tutan hayvancilik geleneklerinin degerlendirilmesi amaclandi. Calismanin materyalini, Sivas yoresinde folklorik veteriner hekimligi ve hayvancilikla iliskili halktan (halk hekimligi uygulayicilari, hayvan sahipleri ve diger kaynak kisiler) “bilgi derleme formu” yoluyla 09 Nisan 2012 - 10 Temmuz 2012 arasinda elde edilen folklorik bilgiler olusturdu. Calismada, kuzularin dogumuna elli gun kala ya da koc katimindan yuz gun sonra, kuzunun anasinin karninda canlandigina, tuylerinin ciktigina inanilan bu gunlerde “davar yuzu” ya da “saya gezme” denilen bir seyirlik oyunun duzenlendigi belirlendi. Dogacak suru yavrularinin saglikli, verimli ve bereketli olmasi umidiyle kisin en soguk ayinda her suru sahibinin kapisinda tek tek oynanan bu oyun ekibinin bes kisiden (bir Arap, gelin, dede, deve ve tilki) olustugu; ekibin koyde gezerek, mani soyleyip yiyecek ve bahsis (arpa, bulgur, yag, yumurta vb) topladigi; toplanan bu yiyeceklerin hayvanlarin yemlerine (saglikli dogum, bolluk ve bereket getirmesi dilegiyle) katildigi; koc katim zamani koclarin “asi topragi” denilen kirmizi toprakla ya da renkli boyalarla suslendigi, koc katim duasinin okunarak silahlarin atildigi, hangi koyunun “kocsadigi”, hangi kecinin “tekesedigi”nin izlendigi ve bugunun yeni bir baslangic tarihi olarak pazarliklarda, borclanmalarda kabul gordugu belirlendi. Sonuc olarak, koc katiminin genel olarak sonbaharda yapilmasinin, yavrulama zamanlarini kis soguklarindan bahar baslangicina otelemek ve dogaca yavrularin soguktan ve acliktan kirilmasini onlemeye yonelik oldugu; davar yuzu oyununun da dogacak kuzularin saglikli ve verimli olmasi dilegini tasidigi soylenebilir. Bu torenlerin, Orta Asya Turk kulturunun bir devami seklinde gelistigi ve bu calismalar ile bu geleneklerin Yazili Turk Kultur birikimine kazandirilabilecegi ileri surulebilir.
Sinmez, Ç. Ç. (2014). Sivas Folklorunda Davar Yüzü (Saya Gezme) ve Koç Katımı Töreni. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi.
Imported from OpenAlex (CC0) — nothing here is generated.