Ieper - De Meersen Deel 4. De studie van de metaalvondsten

Abstract

Onderstaand rapport met de studie van alle metaalvondsten is het vierde deel van een reeks verslagen die de weerslag vormt van het archeologisch onderzoek van 'De Meersen', een locatie in de binnenstad van Ieper.Er is voor gekozen om de opgravingsresultaten stapsgewijs te publiceren.Sporenbestand, vondsten en analyses zullen apart worden behandeld maar als laatste deel in de reeks onderzoeksrapporten volgt een synthese, waarin de resultaten van elke deelstudie geïntegreerd worden en in een ruimer archeologisch en historisch kader geduid.Deel 1 van deze rapportage omvat een beknopt overzicht van de historiek van de site en haar betekenis voor de ontwikkeling van de stad, een overzicht van de voornaamste opgravingsresultaten, met een focus op het sporenbestand en de fasering van de site, de archeologie van het kerkhof en een uitgebreide analyse van 500 skeletten in haar historische en archeologische context 1 .In de hoofdstukken 2 en 4 van deze publicatie is alle basisinformatie terug te vinden over de sporen en de contexten waarin de hier bestudeerde metaalvondsten zijn aangetroffen 2 .Dit vierde deel van de eindrapportage bevat de studie van het merendeel van de metaalvondsten die tijdens het archeologisch onderzoek op de site De Meersen aan het licht zijn gekomen.Hierbij gaat het zowel om met de hand verzamelde als met de metaaldetector aangetroffen objecten.De detectorvondsten maken ongeveer een vierde uit van de verzameling metaalvondsten.Het gaat vooral om kleine non-ferro objecten die zonder detector niet gevonden zouden zijn.Jammer genoeg is het merendeel ervan niet met zekerheid aan een context, spoor of laag te koppelen.Om deze vondsten goed contextueel en chronologisch te kunnen plaatsen is gebruik gemaakt van de op dat moment beschikbare gegevens over de stratigrafie en chronologie van de site en van de individuele sporen, ook al moet de publicatie van deze gegevens nog gebeuren.De chronologie van de sporen en de fasering van de structuren is vooral gebaseerd op de analyse van de geassocieerde aardewerkvondsten in relatie met de stratigrafie en enkele historische gegevens, vooral betreffende de muurresten van de Sint-Niklaaskerk, zoals gepubliceerd in het eerste deel 3 .De hier gebruikte dateringen zijn afkomstig uit de studie van het aardewerk, waarvan de publicatie in voorbereiding is.Voor de ijzeren hengsels van acht grafkisten zijn ook dateringen beschikbaar uit het dendrochronologisch onderzoek van Kristof Haneca 4 .Naast de bijdragen van de onderzoekers van het agentschap steunt het publicatieproject op de inbreng van een grote groep partners, wiens inzet vernoemd en gehonoreerd wordt per publicatiedeel.Voor dit vierde deel zijn we in eerste instantie veel dank verschuldigd aan de externe onderzoekers die een bijdrage leverden: Luk Beeckmans en Hendrik De Backer voor de studie van de munten en penningen, en Prof. em.Jos Koldeweij (Radboud Universiteit Nijmegen) voor het onderzoek naar de insignes.Daarnaast ook veel dank voor de collega's van het archeologisch depot van het agentschap Onroerend Erfgoed te Vilvoorde voor de hulp bij de inventarisatie van alle metaalvondsten en het toegankelijk maken voor studie.Eveneens onontbeerlijk was de ondersteuning van Sylvia Mazereel (OE) voor de grafische verwerking van de foto's en plannen, en voor de opmaak van dit rapport, en van Kris Vandevorst (OE) voor de fotografie van de objecten.Ten slotte nog een woord van dank voor Vincent van Vilsteren (emeritus conservator archeologie Drents Museum) voor zijn advies over de gietijzeren ketel. 1 De Groote & Ervynck 2022. 2 De Groote 2022a en 2022b.3 De Groote 2022a.4 Haneca & De Groote in voorb.Bij deze studie is een inventaris opgenomen met een overzicht van alle metaalvondsten afkomstig uit het onderzoek van de site (zie Inventaris achteraan het onderzoeksrapport).In deze inventaris kan op basis van het inventarisnummer nagegaan worden uit welk spoor de vondsten afkomstig zijn 6 .Soms zijn meerdere vondsten onder één inventarisnummer gegroepeerd.Het gaat hierbij meestal om detectorvondsten uit één structuur of om losse vondsten (uit een storthoop bijvoorbeeld).Vrijwel alle metaalvondsten dienden om tijdstechnische en financiële redenen bestudeerd te worden in niet-geconserveerde toestand.Dit bemoeilijkte een soms meer gedetailleerde beschrijving en determinatie.De verschillende objecten konden ook niet getekend worden, waardoor er geopteerd is om te werken met fotografische opnames.Deze foto's werden vervolgens verschaald en gemonteerd in figuren.Bijkomende informatie betreffende de technische uitvoering, opbouw, samenstelling en versiering van bepaalde metaalvondsten wordt vermeld in het beschrijvend gedeelte van de vondsten.Binnen sommige vondstencategorieën zijn er meerdere voorbeelden van bepaalde objecten voorhanden.Er is voor gekozen om enkel de meest representatieve individuen weer te geven in de figuren.In de inventaris is voor ieder inventarisnummer bijkomende informatie opgenomen betreffende context, contextdatering, metaalsoort en objecttype.Er is voor geopteerd om de metaalvondsten te bespreken in functionele groepen en niet per spoor of context.Door deze aanpak wordt een meer overzichtelijk en coherent beeld van de verschillende vondsten verkregen.In totaal werden 24 hoofdcategorieën onderscheiden (tabel 1).Sommige van de groepen zijn verder opgedeeld in: categorieën, subcategorieën, types en subtypes.Dit om een overzichtelijker en meer gestructureerd beeld te krijgen van de hoofdcategorieën die soms grote hoeveelheden vondsten omvatten.In deze inventaris zijn ook de insignes, munten en penningen opgenomen, waarvan de studie in twee aparte hoofdstukken van dit rapport behandeld is.Een groep voorwerpen is als 'NI' (Niet Identificeerbaar) opgenomen in de inventaris.Het gaat hierbij om vaak vormloze, sterk gecorrodeerde vondsten waarover niets kon gezegd worden.Ook objecten, fragmenten van objecten of onderdelen van voorwerpen die uit verschillende delen opgebouwd zijn en waarvan de functie niet te achterhalen is, werden in deze hoofdcategorie ondergebracht.2

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 4 citations exist upstream.

Papers that cite the same references — the relational fallback while embeddings are still backfilling.