Enkele waternamen en andere toponiemen uit het noorden van Vlaanderen

Abstract

in Hulst voorkomt -als een wisselvorm van de prehistorische naam Leie.Deze verklaring stoelde op een fenomenaal inzicht in de toponymie van de prehistorie toen al , maar had tevens een historische basis : de veronderstelling dat de graafwerken van de Lieve van Gent al in 1251 een feit waren.H et historiografisch onderzoek van de jongste decennia en vooral nog het opduiken van nieuwe en vooral oudere vormen bij de materiaalverzameling ten behoeve van het TWZOV doen aan de bovenstaande prehistorische verklaring twijfelen.Hieronder probeer ik een jongere verklaring uit, meer bepaald op basis van ee 'water', op zichzelf de aanleiding om een aantal met dat element samengestelde namen de revue te laten passeren.Met ee in het noorden van Vlaanderen vertoevend, maak ik verder van de gelegenheid gebruik om een aantal andere namen uit dat gebied onder de loep te nemen (l)_ 1. Waternamen op -ee 1.1.Lieve Zoals al gezegd, publiceerde Gysseling in 1954 zijn etymologie van de riviernaam Lieve, die hij zowel in Gent, waar de Lieve zich als een Leie-arm voordoet ( 1270 Ze Lieue , Fr.) , als in Hulst (1293 die Lieve) had aangetroffen.Zijn verklaring van de naam (t) Magd a Devos dank ik voor de kritische lectuur van mijn tekst en voor de waardevolle su ggesties en aanvullingen.In mijn erkentelijkh eid betrek ik ook J osé Cajot, de ein dredacteur van de H andelingen .algemeen toponymisch erg vroeg en overvloedig gedocumenteerde stad als Gent niet veeleer een wegwijzer naar een jongere datering?Voorts : zowel voor Hulst als voor Gent weten wij met zekerheid dat de naam gedragen werd door kanaliseringen.Maar er is vooral de door de recente geschiedschrijving bijgestelde chronologie van het hele verhaal van de Lieve en nu ook het opduiken van andere, erg belangwekkende vermeldingen van de naam.Hieronder suggereer ik een jongere verklaring, meer bepaald op basis van het in West-, noordelijk Oost-en Zeeuws-Vlaanderen ooit erg productieve element ee 'water'.De naam Lieve, die ook heel vroeg in Hulst voorkomt, wordt dan goed vergelijkbaar met de naam Blijde, door Gysseling reeds als een naam samengesteld met ee erkend.Aan de reeks voeg ik nog een derde, tot nu toe ontoereikend verklaard gebleven naam toe: Mooie (in Eeklo als Moeie gespeld).Drie hartige namen op één rij, zichtbare getuigen van het optimisme en enthousiasme van de Vlaamse kooplieden, ondernemers en exploitanten van de Vlaamse olievelden van weleer : de turfgebieden van het noorden.Gysseling wees genoegzaam op het veelvuldige voorkomen van het element ee (Gysseling 1954b;Gysseling 1993).Aanvullend onderzoek in het kader van het TWZOV bracht inmiddels nog meer belangwekkende oude bewijsplaatsen van ee aan het licht. De Lieve ( n) van HulstIn en om Hulst was de Lieve een turfvaart naar de zee, vgl.'Reeds in 1285 was er een kanaal, de Lieve, stromende tussen Hulst en de Schelde ... Deze Lieve had via de Moersluis toegang tot de Hulsterse haven ' (Brand 1972, 21).Hieronder enkele oude vermeldingen.1263 de wastinis de Paruo moro citra Lieuam, BGS D 960 o.; 1266 kop.ca.1280 a sclusa de Santdamme usque ad aqueductum qui dicitur Lieue, TC D 217 v 0 ; 1284 a Scipleed usque in Lieue que a Sealde vsque ad villam de Hulst se extendit, BGS D 1228 o.; 1293 vp die Lieue, G S. Jans o.; 1293/94 deseure le Liue, X RR 180 o.; • ScHOUDEE in Koudekerke (Boekhouterambacht) 1378/79 ter Couderkerken vp die dicage ten Tween Scouden, G SP 2, 1263/64.

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 34 citations exist upstream.

Papers that cite the same references — the relational fallback while embeddings are still backfilling.