Yapay Zekâ Modellerinin Hadis Tarihi Sorularına Verdiği Yanıtların Karşılaştırmalı Analizi: Chatgpt ve Gemini Örneği

Abstract

Bu çalışmada, hadis tarihi alanında belirlenen sekiz soruya, ChatGPT ve Gemini adlı iki yapay zekâ modelinin verdiği cevaplar detaylı bir şekilde analiz edilecektir. Her iki modelin yanıtları, hadis uzmanı beş kişi tarafından puanlanarak değerlendirilecek ve yapılan analizde, her bir soruya verilen cevapların içeriği, doğruluğu, ayrıntı düzeyleri, kullanılan dil ve konulara yaklaşım biçimleri dikkate alınacaktır. İlgili sorulara ChatGPT ve Gemini yapay zekâ modelleri tarafından verilen yanıtlar, içerik ve derinlik bakımından karşılaştırılmaktadır. Çalışma, her iki yapay zekâ modelinin İslam ilimlerine dair bilgi sunma kapasitesini incelemek ve cevaplarının hadis rivayetinin erken dönem özelliklerini ne ölçüde yansıttığını belirlemek amacıyla yapılmaktadır. Sonuçlar, ChatGPT’nin konuya daha sistematik ve derinlemesine bir yaklaşım sunduğunu, Gemini’nin ise daha yüzeysel ve genel bir perspektif sağladığını ortaya koymaktadır. Çalışma, yapay zekâların İslâmî literatür konusundaki bilgi seviyesini değerlendirmenin yanı sıra, bu teknolojilerin hadis ilmi gibi köklü disiplinlerdeki yerini ve sınırlamalarını da incelemektedir. Yapay zekâların, İslâmî ilimler alanında bilgi aktarımına katkı sağladığı ancak bazı temel kavramlar ve terminolojilerde eksiklikler gösterdiği görülmektedir. Ayrıca, kaynak kullanımı konusunda da yetersizlikler gözlemlenmektedir. Bu analiz, hadis ilmi alanında daha kapsamlı bilgi sistemleri geliştirilmesi ve bu teknolojilerin geleneksel ilimlerle entegrasyonu adına önemli bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 14 citations exist upstream.

Papers that cite the same references — the relational fallback while embeddings are still backfilling.