Etymologie en dialectgeografie van koorts

Abstract

SAMENVATTINGNederlands koorts kan etymologisch verbonden worden met Gotisch kriustan (ww.) en krusts (zn.) 'klappertanden'; het oorspronkelijke woord gaf dan een symptoom van hoge koorts aan.Dit artikel behandelt de dialectgeografie van koorts op basis van de Reeks Nederlandse Dialectatlassen en onderzoekt de spelling van *o en *u voor r plus dentaal in het Vroegmiddelnederlands.De conclusie luidt dat de precieze etymologie (*o of *u, de positie van *r) niet te bepalen is omdat de klinkerrekking bij koorts een ander patroon vertoont dan bij woorden die in de meeste dialecten rekking hebben, zoals als moord en woord, maar ook verschilt van woorden die steeds een korte klinker vertonen, zoals kort.Het onderzoek naar het dertiende-eeuwse materiaal geeft aanleiding om de in 1907 door van Wijk geponeerde regel in twijfel te trekken, volgens welke West-Germaans *ort/d altijd en *urt/d nooit Nederlands oort/d opleverde.Mogelijk heeft de stemtoon van de dentale obstruent een bepalende invloed gehad op de klinkerlengte, wat resulteerde in -oord-tegenover -ort-.

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 33 citations exist upstream.

Papers that cite the same references — the relational fallback while embeddings are still backfilling.