No open-access location is known for this record yet.
No open-access location is known for this record yet.
Bu bölüm, yapay zekâ (YZ) ve büyük veri temelli dijital teknolojilerin davranışsal iktisat literatüründe merkezi bir yer edinen Dürtme Teorisi’ni (Nudge Theory) nasıl dönüştürdüğünü tartışmaktadır. Klasik tanımıyla dürtme, bireyin seçim özgürlüğünü kısıtlamadan, teşvikleri belirgin biçimde değiştirmeden ve seçenekleri ortadan kaldırmadan, seçim mimarisi üzerinden davranışı öngörülebilir biçimde yönlendiren müdahalelerdir. Ancak dijital platformların yaygınlaşması ve YZ destekli algoritmaların karar ortamlarına entegre olmasıyla birlikte, dürtmeler daha kişiselleştirilmiş, dinamik, ölçeklenebilir ve ölçülebilir hâle gelmiştir. Bu bağlamda çalışma; (i) seçim mimarisinin YZ ile “özerk seçim mimarları” aracılığıyla otomatikleşmesini, (ii) kullanıcı arayüzü tasarım öğeleri üzerinden şekillenen dijital dürtme uygulamalarını ve (iii) sürekli geri bildirim, gerçek zamanlı yeniden yapılandırma ve dinamik kişiselleştirme ilkeleriyle işleyen hiperdürtme (hypernudge) olgusunu bütüncül bir çerçevede ele almaktadır. Bu bağlamda, YZ destekli müdahalelerin sağlık, sürdürülebilirlik, kamu hizmetleri ve dijital platform deneyimleri gibi alanlarda rasyonel karar kalitesini artırma ve davranışsal dönüşümleri destekleme potansiyelini vurgularken; şeffaflık, hesap verebilirlik, mahremiyet, güç asimetrisi, “karanlık desenler” ve özerklik aşınması gibi etik ve toplumsal riskleri de tartışmaya açmaktadır. Sonuç olarak, YZ destekli dürtmelerin refah artırıcı kapasitesinin, ancak etik tasarım, açık bilgilendirme, denetlenebilirlik ve opt-out gibi koruyucu ilkelerle birlikte değerlendirildiğinde meşru ve sürdürülebilir bir politika/uygulama aracına dönüşebileceğini ileri sürmektedir.
Loading…
Stored only when both papers are in the corpus — 0 citations exist upstream.
Papers that cite the same references — the relational fallback while embeddings are still backfilling.
Imported from OpenAlex (CC0) — nothing here is generated.