No open-access location is known for this record yet.
No open-access location is known for this record yet.
Streszczenie. Krajobraz terenow wiejskich Mazowsza to rozlegle rowninne obszary pol uprawnych poprzecinane pasmami lasow oraz towarzyszące im wioski i male miasteczka. Szczegolne miejsce w tej scenerii zajmują kapliczki i krzyze przydrozne, ktorych istnienie związane jest ściśle z lokalną tradycją. Pochodzą one z roznych okresow historycznych, a najwiecej zachowanych do dziś powstalo w koncu XIX i w I polowie XX w. Obok tych najstarszych tworzonych przez anonimowych ludowych artystow odnaleźc mozna rowniez wspolczesne, przyjmujące roznorodne formy. Fundowane w celach wotywnych do dziś pelnią one role symboliczną, ktora wyraźnie podkreślana jest w okresach świąt religijnych. Te drobne elementy przestrzenne związane z krajobrazem wiejskim wystawiane byly wmiejscach o szczegolnym znaczeniu. Towarzyszące drogom i lokalizowane na ich rozstajach stawaly sie jednocześnie drogowskazami ulatwiającymi orientacje, odszukanie wybranego miejsca, mowily o granicach istniejących podzialow przestrzennych. Przystrajane kwiatami i świecami zachecaly do zatrzymania sie, modlitwy i kontemplacji. O wartościach tych niewielkich obiektow sakralnych decyduje ich wiek i walory artystyczne, ale takze gleboko zakorzenione treści historyczne i kulturowe oraz ich ścisly związek religijny i emocjonalny z lokalną spolecznością. Dziś niestety mozemy zaobserwowac poglebiającą sie rywalizacje tych tradycyjnych elementow architektury z obiektami infrastruktury technicznej, co przyczynia sie do zatracania granicy pomiedzy sacrum a profanum. Znacznym przeksztalceniom ulega krajobraz wiejski, a wraz z nim kapliczki i krzyze przydrozne znikają na tle intensywnej zabudowy, gubią sie w gąszczu slupow wysokiego napiecia, znakow drogowych i reklamowych tablic. Wobec tych wszystkich zagrozen niezbedna jest wlaściwa ochrona tych unikalnych elementow naszego dziedzictwa. Slowa kluczowe: kapliczki, krzyze przydrozne, Mazowsze, krajobraz wiejski
Loading…
Imported from OpenAlex (CC0) — nothing here is generated.