Perceptions of Administrative Performance: The Key to Trust in Government?

Abstract

In de negentiger jaren leek een consensus te bestaan dat de Westerse dem ocratieën zich in een crisis bevonden. Zowel beleidsmakers als bestuursk undigen stellen steeds opnieuw vast dat er een grote kloof bestaat tusse n de manier waarop burgers zich uitspreken over concrete overheidsdienst en (meestal vrij positief), en hun vrij negatieve houding tegenover over heidsdiensten in het algemeen. In vele landen werd een modernisering van de openbare diensten centraal geplaatst in de strategieën om het vertro uwen van de burger in de overheid te herstellen. De gepercipieerde negat ieve houding van burgers t.o. overheidsdiensten werd gebruikt als motief voor het opstarten van hervormingen in de openbare sector. We bestudeerden de factoren die het beeld dat burgers hebben over de wer king van de overheidsdiensten bepalen, en de invloed van deze perceptie op het algemene vertrouwen van burgers in de overheid. Er konden geen ov ertuigende aanwijzingen worden gevonden voor het bestaan van een permane nt afnemend vertrouwen van de burger in de overheid, en de algemene opva tting dat burgers een vrij negatief beeld hebben over de werking van de overheidsdiensten kon evenmin bevestigd worden. Gebruikmakend van survey materiaal verzameld in 2002-2003 bij ongeveer 6500 inwoners van het Vlaa mse Gewest werd de dominante opvatting, als zou het beeld dat burgers he bben over de overheidsadministratie als geheel een aggregatie zijn van e en reeks concrete ervaringen met specifieke overheidsdiensten, in vraag gesteld. Door meetfouten, stereotypes en antwoordpatronen te analyseren kwam een alternatief model naar voor dat veel meer aandacht heeft voor d e sociale context waarbinnen individuen hun attitudes vormen, en dat als dusdanig een betere verklarende waarde bleek te hebben. Het belang van de context waarbinnen burgers wordt gevraagd een opinie weer te geven, e n de grote verwevenheid van verschillende opinies toonde aan dat het vri j weinig zin heeft het vertrouwen in de overheid te vergelijken met opin ies over overheidsdiensten wanneer beide attitudes worden gemeten binnen één en dezelfde survey, omdat respondenten gebruik lijken te maken van sterk gelijkende referentieobjecten bij het vormen van hun opinies. Het beeld dat burgers hebben over de overheidsadministratie kan worden g ezien als ingebed in een bredere set van sociale attitudes, en als dusda nig niet noodzakelijk gerelateerd aan de overheid of de administratie ze lf. Dit impliceert dat ervaringen met overheidsdiensten niet noodzakelij k doorwegen bij het vormen van een opinie over de overheidsadministratie s als geheel. Houdingen t.o. de publieke sector worden dus niet enkel do or evaluaties van individuele ervaringen met overheidsdiensten vormgegev en, maar zijn deel van een brede set van maatschappelijke opinies. De kl assieke causale relaties tussen de perceptie van overheidsdiensten en he t algemene vertrouwen in de overheid verliezen heel wat van hun geldighe id omdat een belangrijke mate van veralgemening kon worden vastgesteld i n houdingen van burgers t.o.v. de instellingen en overheidsdiensten. Zow el veralgemeende positieve als veralgemeende negatieve houdingen bleken te bestaan. Houdingen t.o. instellingen, overheidsdiensten en de overhei d als geheel dienen dus te worden geïnterpreteerd binnen deze algemene p redisposities, en kunnen geenszins enkel worden beschouwd als een evalua tie van de eigenlijke prestaties van deze instellingen en diensten. De bevindingen suggereren dat een wijziging in de richting van toekomsti ge onderzoeksinspanningen nodig en aangewezen is. We vonden geen overtui gende aanwijzingen dat de processen van attitudevorming fundamenteel ver schillend zijn wanneer het gaat over houdingen tegenover de overheidsadm inistratie danwanneer het over andere attitudes gaat. Het bestuderen van de perceptie van burgers over de administratie vereist daarom wellicht geen eigen specifieke benadering binnen de bestuurskunde, maar kan gezie n worden als niet meer dan een bijzondere toepassing van het gangbare on derzoek naar politieke attitudes. De ideale onderzoeksbenadering dient e r daarom niet één te zijn van bestuurskundigen die zich toeleggen o p attitudeonderzoek, maar wel één van politiek sociologen die de ov erheidsadministratie als onderzoeksobject nemen in de studie naar attitu des. Wanneer percepties van de administratie (deels) worden beschouwd al s ‘sociale opinies’, dan zouden deze opinies wel eens stabieler kunnen z ijn dan algemeen wordt aangenomen. Dit impliceert dat er niet noodzakeli jk een (direct) verband is tussen de hervormingen van de overheidsadmini stratie en het herstel van het vertrouwen in de overheid.

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 61 citations exist upstream.