Avonturiers en zendelingen; Vroege confrontaties op de Tonga-eilanden

Abstract

De reizen van Europeanen in het Pacific gebied zijn vanaf het begin gepaard gegaan met het verschijnsel van de achterblijvers: westerse avonturiers, veelal ontsnapte gevangenen, deserteurs en schipbreukelingen.Aanvankelijk betrof het zeer incidentele gevallen, maar aan het eind van de achttiende en het begin van de negentiende eeuw nam hun aantal aanmerkelijk toe.In verschillende uithoeken van 's werelds grootste watervlakte, bijvoorbeeld op Hawaii, Tahiti, Samoa, Tonga en Fiji, bevonden zich wel enkele van deze mensen.In de Engelstalige literatuur noemt men hen 'beachcombers', een woord met specifieke connotaties dat met het Nederlandse 'strandjutters' slecht vertaald zou zijn.Hier is gekozen voor de aanduiding 'avonturiers', met dien verstande dat het in de praktijk niet louter om avontuur-zoekers ging, maar vooral ook om personen die door omstandigheden in het avontuur werden gestort.De avonturiers kwamen immers op eilanden terecht die reeds lang werden bewoond door mensen met een volslagen andere levenswijze dan de toenmalige Europese.De eilandbewoners waren van meet af aan onder de indruk geweest van de destructieve kracht en het constructieve potentieel van westerse wapens en werktuigen -buskruit en metaal waren hen voorheen onbekend.De onderling dikwijls rivaliserende hoofdlieden voelden al vlug het verlangen de nieuwe technologie aan te wenden bij de bouw van boten en in de oorlogvoering.Maar dat was niet de enige reden waarom de vreemdelingen een hoge waarde vertegenwoordigden.Het prestige van de hoofdlieden steeg ook door het simpele feit dat ze een 'tamme-blanke-man' in huis hadden (Bargatzky 1985:292).De avonturiers waren voor hun lijfsbehoud, bestaansmiddelen,, onderdak en status volledig afhankelijk van het gastland.Met de hoofdman waar ze bij woonden waren ze verbonden in een 'patroon-cliënt-relatie' (Bargatzky 1985:293).

Cite this work

No public copy is stored for this record, so only the metadata is cited.

Stored only when both papers are in the corpus — 3 citations exist upstream.